Back to Top
Dinsdag 07 Jul
86447 users - nu online: 926 people
86447 users - nu online: 926 people login
VAN ONZE EDITORS
Share:







lengte: 5 min. Printervriendelijke Pagina  
De verbluffende virtuositeit van Vladimir Horowitz


door Ron Meijer in Muziek & CD's , 24 mei 2005

This article is also available in English
lengte: 5 minuten


Pianisten lenen zich op de een of andere manier beter dan andere instrumentalisten voor mythevorming rond hun persoon. De laatste jaren zijn er nogal wat van die legendarische klavierleeuwen overleden: Rubinstein, Horowitz (wiens extra-lichtspelende vleugel nu alleen over de wereld trekt), Wilhelm Kempf, Rudolf Serkin, Claudio Arrau en Jorge Bolet, om maar een paar grote namen te noemen. Shura Cherkasky nam van Horowitz de fakkel over als “laatste romanticus,” maar een hele generatie van weleer is vrijwel uitgestorven. Gelukkig dient zich ook steeds nieuw talent aan om de uitgedunde gelederen weer te versterken.

Yevgeny Kissin is daar een voorbeeld van; inmiddels lijkt hij bewezen te hebben niet voortijdig door burn-out van het podium te zullen verdwijnen. Maar wie waren nu precies die grote klavierleeuwen van weleer. We beginnen met Vladimir Horowitz, een naam die bijna iedereen wel wat zegt, liefhebber van klassiek of niet.

Horowitz

Vladimir Horowitz werd op 1 oktober 1903 in Kiev geboren. Zijn vader was ingenieur, zijn moeder musicienne; met haar beginnen op zijn zesde zijn studies piano. Op zijn vijftiende gaat hij naar het conservatorium in Kiev en studeert er binnen twee jaar af. Zijn debuut volgt kort daarna; in Kharkov, en wordt enthousiast ontvangen.



Zijn triomftour zet door in Leningrad en Moskou. Hij werkt als een bezetene en financiert met eigen geld de gelegenheid om in Berlijn, Hamburg en Parijs op te treden. In 1928 maakt hij een tour door de USA en hij maakt meteen van de gelegenheid gebruik daar te blijven, met als droevige consequentie dat hij zijn familie nooit meer zou zien. Zijn debuut in Carnegie Hall in New York valt samen met het debuut van de dirigent: Thomas Beecham. Zij tweeën zwepen het publiek tot ongekend enthousiasme op met een uitvoering van het derde pianoconcert van Rachmaninoff. Zo had men nog nooit iemand horen spelen. Inclusief Rachmaninoff zelf die bij het concert aanwezig was.

Horowitz heeft verschillende periodes gehad waarin hij niet optrad. Gekweld door podiumvrees durfde hij vaak jarenlang niet op te treden. In 1953 trad hij terug van het podium en trad twaalf jaar lang niet op; hij gebruikte in die tijd zijn talent om jonge mensen te coachen.

In 1965 kwam er weer een einde aan zo’n periode en van dat optreden zijn twee cd’s uitgebracht. Horowitz stortte regelmatig helemaal in als hij weer eens een aanval van podiumvrees had, maar zijn drang om op te treden en te laten zien dat hij de beste was, kwam altijd weer terug.

Legende

Eigenlijk is alles aan Horowitz legende. Zijn manier van spelen gaat tegen alles in wat je als leerling te horen krijgt over hoe je piano dient te spelen. Vooral het met gestrekte vingers spelen is het meest kenmerkende van de manier van spelen van Horowitz. Maar ook zijn huwelijk met de dochter van Toscanini, Wanda, wekte bevreemding.


Bekend zijn de bezoeken aan de beruchte en vermaarde Studio 54 in New York, waar hij opmerkelijk veel aandacht had voor het mannelijk schoon dat daar rondliep.

Algemeen wordt dan ook aangenomen dat hij op zijn minst biseksueel was. Ook de Steinway die hij bespeelde was onderwerp van vele speculaties. Horowitz reisde met zijn eigen Steinway de wereld over.

Omdat hij met gestrekte vingers speelde, was het mechaniek speciaal voor hem afgeregeld. Met het gevolg dat anderen op zijn instrument nauwelijks uit de voeten konden.

Wanneer is een muzikant een legende? Wel, als er achtendertig jaar na dato een concert van je uitgegeven wordt met als dik vermelde nieuwigheid dat de opnames voor het eerst uitgebracht worden. inclusief gemaakte foutjes (die bij eerdere uitgaven met knip- en plakwerk verborgen waren), dan kan je inderdaad zeggen dat je een heel eind op weg bent een legende te worden. Nu was het niet zomaar een concert, daar in Carnegie Hall. Vladimir Horowitz had al twaalf jaar niet opgetreden.

Zijn naam had intussen legendarische proporties aangenomen, zodat het niet verwonderlijk was dat uitgekeken werd naar het moment dat hij weer voor een publiek zou spelen. Het cd-boekje vermeldt het exacte tijdstip van het historische moment waarop hij het podium betrad: zondagmiddag 9 mei 1965, acht over half vier. Ook dit concert was weer omgeven met verhalen. Horowitz zou zo’n podiumangst hebben gehad dat men hem bijna het podium op heeft moeten duwen. Op het laatste moment wilde hij namelijk het concert niet door laten gaan.

Het concert werd een ware overwinning, die tot de algemene conclusie leidde dat Horowitz tijdens zijn lange afwezigheid nog gegroeid was in zijn pianistisch talent.

Op het programma stonden een arrangement van Busoni, gebaseerd op een orgeltoccata, adagio en fuga van Bach, gevolgd door de Fantasie op. 17 van Schumann, en na de pauze werken van Scriabin bij gelegenheid van diens vijftigjarig overlijden, en tot slot Chopin. Busoni, meesterpianist en leerling van Liszt, is een favoriet van Horowitz.

Velen vinden zijn bonte aankleding van Bach’s stukken onrecht doen aan de bron, maar het zijn wel perfecte stukken om een pianist te laten schitteren. En dat deed Horowitz graag.



Ook de bekende Schumann-fantasie is een echt virtuozenstuk, met extreem moeilijke passages. Vooral in het tweede deel slaat hij een paar keer stevig mis. Dit stuk was ook de basis voor veel discussie over de correcties, ofwel de vermeende historische vervalsing van de eerste plaatuitgave. In het informatieve en met foto’s geïllustreerde boekje bij de cd’s staan relevante passages uit het boek Horowitz: His Life and Music van Harold C. Schonberg.

Zo is een gesprek weergegeven waarin Horowitz stug volhoudt dat zijn misslagen geen correcties betroffen, maar een “act of God.” De hoge temperatuur op het podium, mede veroorzaakt door televisie- en filmapparatuur, veroorzaakte zoveel transpiratie dat die de pianist het zicht op zijn toetsen ontnam. De correcties betroffen dus een ingreep om de stukken te tonen zoals ze hadden moeten zijn.


Nu kunnen we alsnog horen dat het nogal meeviel met die missers, en dat Horowitz zich niet uit het veld liet slaan. De eveneens razendmoeilijke negende pianosonate van Scriabin is een onnavolgbaar duister stuk, waarvan ik geen betere uitvoeringen ken dan die van Horowitz.

Niet voor niets is de ondertitel “Black Mass.” Een mystiek werk dat de luisteraar volledig meesleept in vreemde sferen. Spooky. De eerste cd wordt afgesloten met het poëtische “Poème” van dezelfde componist.

Het officiële programma wordt afgesloten met drie bekende werken van Chopin, een Mazurka, een Etude en de eerste van de vier Balladen, allemaal in prachtige uitvoeringen. Horowitz had nog vier toegiften in petto, korte stukjes van Debussy, Scriabin, Moszkowski en een deeltje uit de “Kinderszenen” van Schumann. Het concert is dan afgelopen, maar de cd nog niet. Als bonus is namelijk een studio-opname uit 1962 van de volledige “Kinderszenen” toegevoegd.

Sony Classical Legacy
Label: SONY CLASSICAL/LEGACY
Selection #: 093023 (1S2K93023)
2x per maand het laatste van onze redacteuren en nieuws updates in je inbox

Uitschrijven kan met 1 klik













GERELATEERDMEER VAN RON MEIJERMEEST GELEZEN VAN RON MEIJER

De verbluffende virtuositeit van Vladimir Horowitz

Ron Meijer, in Muziek & CD's op 26 mei 2020
Reageren? Jouw reactie:

Je naam:
Email (wordt niet getoond):
min. 15 karakters, geen links of html svp




















bottom image




Entire © & ® 1995/2020 Gay International Press & Stichting G Media, Amsterdam. All rights reserved.
Gay News ® is een geregistreerde merknaam. © artikelen Gay News; duplicatie niet toegestaan. Opname uitsluitend na schriftelijke toestemming van uitgever, met verplichte bronvermelding gaynews.nl. Door derden overgenomen artikelen worden in rekening gebracht, en zo nodig geincasseerd. Gay News ISSN: 2214-7640, ISBN 8717953072009. Gay News op Wikipedia.
Volg Gay News:
Twitter Issuu
RSS RSS Editors
zelfstandige Escortboys

CMI
Neem contact op
Abonneren
Adverteren






© 1995/2020 Gay News ®, GIP/ St. G Media