Back to Top
Donderdag 04 juni
86442 users - nu online: 837 people
86442 users - nu online: 837 people login
VAN ONZE EDITORS
Share:







lengte: 5 min. Printervriendelijke Pagina  
Het donkere mannelijke model: verboden woorden in de kunst


door Sandro Kortekaas in Theater, Kunst & Expo , 02 april 2020

This article is also available in English
lengte: 5 minuten


In de discussies over Zwarte Piet en de Gouden Eeuw, die als begrippen niet meer gebruikt mogen worden, en in de aanloop van een expositie over het slavernijverleden van Nederland in het Rijksmuseum, laat galerie MooiMan de donkere man in de kunst zien.

Jaap de Jonge
Er lijkt een nieuwe, politiek correcte wind te waaien door de internationale kunstwereld. In september 2019 schrapte het Amsterdam Museum, voorheen het Amsterdams Historisch Museum, het begrip Gouden Eeuw. Al eerder schrapte het Rijksmuseum in 2015 beledigende terminologie en beschrijvingen als “Hottentot” en het woord “bosneger.”

Niet alleen het Rijksmuseum laat in het najaar van 2020 een expositie over het slavernijverleden van Nederland zien, in Frankrijk werd van maart tot en met juli 2019 in Musée d’Orsay de expositie Le modèle noir de Géricault à Matisse getoond. Of, verkort: Le modèle noir. Hiermee waagde ook Musée d’Orsay zich aan een heikel thema: hoe gaat de kunst om met racisme en discriminatie van de niet-blanke mens?

In Trouw zegt Taco Dibbits, directeur van het Rijksmuseum, dat hij de geschiedenis vanuit verschillende perspectieven wil benaderen: “Wij zijn voor de wereld hét museum van Nederland. Iedereen moet zich hier thuis voelen. Maar veel landen hebben een ‘gouden eeuw’ gekend. Dat is voor Nederland geen eendimensionaal glorieverhaal.” Dit najaar brengt het Rijks een tentoonstelling over slavernij want, pleit Dibbits: “Het publiek moet een eigen verhaal kunnen maken.” Op de vraag of zijn museum hier over vijftig jaar anders over denkt, meldt hij: “Ik leef vandaag.”

Rinaldo HopfMaar als er gekeken wordt hoe musea zich politiek correct willen opstellen, blijken zowel het Rijksmuseum als ook het Musée d’Orsay dezelfde problemen tegen te komen. Zo komt uit onderzoek naar voren dat het schilderij van Rembrandt van twee Amsterdammers eerst de titel Twee negers droeg, wat later Twee moren werd. Tegenwoordig heeft het de titel Twee Afrikaanse mannen.
 
Zo ook Musée d’Orsay te Parijs. Onderdeel van de expositie Le modèle noir was het schilderij Portrait de Madeleine van Marie-Guillemine Benoist. Madeleine was de huishoudster van de schilderes, maar waarschijnlijk eerst haar slavin, nog voor de afschaffing van de slavernij in Frankrijk. Benoist gaf het schilderij de titel Portrait d’une Négresse. Maar ondanks de titel werd het schilderij destijds toch een politiek en artistiek statement, omdat het onderwerp een zwarte vrouw was, die in volle waardigheid als vrouw werd afgebeeld en daarin niet verschilde van de portretten van tijdgenoten.

Ocom AdoniasMaar de titel lag te gevoelig en werd veranderd in Portrait d’une femme noire. En zelfs voor de expositie Le modèle noir, onlangs in Parijs, werd de titel nogmaals – gelijk aan Rembrandt - veranderd. Om elke zweem van racisme te vermijden koos de directie van Musée d’Orsay voor de titel Portrait de Madeleine. In de Franse media liet ze weten: “Ik heb alle belangrijke musea van Parijs van de naamsverandering op de hoogte gebracht. Niemand had er bezwaar tegen.”

Als reactie op deze tendens in de museumwereld, waarin musea reflecteren op de herkomst en samenstelling van hun materiaal maar ook het racisme in onze samenleving, stelde galerie MooiMan, gespecialiseerd in de man in de kunst, een expositie samen waarin de niet-blanke mens centraal staat: The Dark Male Model. Wel met dat verschil, dat de galerie niet de worsteling ondervindt politiek correct te willen zijn.

De expositie The Dark Male Model is een ode aan de donkere man in de (mannen)kunst. Zowel kunstenaars die al langer verbonden zijn aan de galerie als ook enkele nieuwe kunstenaars, zoals fotograaf Gert Kist en het kunstenaarsduo ART MO ET (MOnique van Laake) en (TEun Anders), hebben zich door het onderwerp laten inspireren.

Mister Leather Netherlands 2019, Axe LeitoSpeciaal voor deze tentoonstelling fotografeerde Jaap de Jonge Mister Leather Netherlands 2019, Axe Leito. De uit Curaçao afkomstige Axe Leito, van oorsprong beroepsmilitair voor vredesmissies, komt uit de omgeving van de leather scene. Een scene die niet alleen getypeerd wordt door het Amsterdamse, maar zeker ook een door witte mannen gedomineerde scene is. Fotograaf Jaap de Jonge maakte van hem een bijzondere serie waarin hij op zoek ging naar de man achter het leer. Het werd een serie waarin Jaap aangeeft waar zijn fascinatie ligt: “Een donkere huid heeft vaak een zachte glans, waardoor een rijke schakering van kleuren zichtbaar wordt, van verschillende bruintinten tot blauw- en grijstinten. Een uitdaging voor kunstenaars.”

Gert KistDaarentegen zijn bij beeldhouwer Marcel Julius Joosen de donkere mannen in zijn oeuvre ruim vertegenwoordigd. Op de vraag die hem gesteld werd in zijn boek Beelden Sculptures antwoordde hij dan ook op de vraag “zwart of blank?”: “Zwart. Vanwege de esthetiek en de huidtextuur. In het beeld komt de plasticiteit van die huid beter tot uiting.” Zijn behoefte om die zwarte huid en de schoonheid daarvan in alle gradaties te tonen, valt samen met het eveneens gebruiken van de zwarte kleur van brons. Daarbij zet hij zijn modellen – die veelal, in zijn eerste beelden van donkere mannen, allen asielzoeker zijn – als introverte persoonlijkheden neer, met ieder hun eigen karakter.

Maar waar zeker nog wel een worsteling te ontdekken is – echter op een geheel ander vlak – zijn de werken van Ocom Adonias en Matt Kayem, beiden kunstenaars uit Oeganda die voor het eerst met hun werk in Europa exposeren. Ocom Adonias over zijn schilderij Forbidden words - Verboden woorden: “Het werk heeft de titel Forbidden Words en ik heb besloten deze titel te gebruiken om de kwetsbaarheid rond een man en zijn seksuele uitingen te onderzoeken. In Oeganda wordt een man altijd opgevoed om macho te zijn en hij moet zeer mannelijke kenmerken vertonen, zodat er niet op hem neergekeken kan worden. Hoe vrouwelijker hij is, des te minder wordt hij als man beschouwd. "

Marcel Joosen"Dit werk roept ook vragen op, zoals wat heilig en onheilig is voor ons lichaam. Vanuit een christelijke achtergrond zijn er onderwerpen die nooit in onze huizen besproken worden, omdat ze verboden zijn. Onderwerpen als masturbatie, seksuele voorkeuren, om er maar een paar te noemen en in de meeste gevallen praktijken die we gedurende ons leven onderweg ontdekken. Dit werk probeert dus ook de notie van heilige of sacrale manieren waarop we ons lichaam vieren in twijfel te trekken.”


"The Dark Male Model: Verboden woorden in de kunst"
Galerie MooiMan, Noorderstationsstraat 40, Groningen
voor actuele expositie data ivm Corona check www.mooi-man.nl
2x per maand het laatste van onze redacteuren en nieuws updates in je inbox

Uitschrijven kan met 1 klik













GERELATEERDMEER VAN SANDRO KORTEKAASMEEST GELEZEN VAN SANDRO KORTEKAAS

Het donkere mannelijke model: verboden woorden in de kunst

Sandro Kortekaas, in Theater, Kunst & Expo op 02 april 2020
Reageren? Jouw reactie:

Je naam:
Email (wordt niet getoond):
min. 15 karakters, geen links of html svp




















bottom image




Entire © & ® 1995/2020 Gay International Press & Stichting G Media, Amsterdam. All rights reserved.
Gay News ® is een geregistreerde merknaam. © artikelen Gay News; duplicatie niet toegestaan. Opname uitsluitend na schriftelijke toestemming van uitgever, met verplichte bronvermelding gaynews.nl. Door derden overgenomen artikelen worden in rekening gebracht, en zo nodig geincasseerd. Gay News ISSN: 2214-7640, ISBN 8717953072009. Gay News op Wikipedia.
Volg Gay News:
Twitter Issuu
RSS RSS Editors
zelfstandige Escortboys

CMI
Neem contact op
Abonneren
Adverteren






© 1995/2020 Gay News ®, GIP/ St. G Media