Back to Top
Donderdag 18 Jul
86335 users - nu online: 1112 people
86335 users - nu online: 1112 people login
VAN ONZE EDITORS
Share:





lengte: 7 min. Printervriendelijke Pagina  
Homokunstjaarboek brengt hommage aan Tom of Finland


door Xavier van Beesd in Theater, Kunst & Expo , 01 maart 2019

This article is also available in English
lengte: 7 minuten


In 2003 verscheen het eerste nummer van Mein schwules Auge, een jaarboek dat gevuld is met vermakelijke maar ook prikkelende homo-erotische vertellingen, die gepresenteerd worden tezamen met een uitgelezen selectie van even opwindende mannenkunst en -fotografie.

Vanaf de derde aflevering wordt Mein schwules Auge geredigeerd door de journalist en schrijver Axel Schock en de kunstenaar Rinaldo Hopf. Schock werd in 1965 geboren en werkt al jaren als openlijk homoseksuele journalist, niet alleen voor algemene kranten maar ook voor homotijdschriften als bijvoorbeeld Hinnerk.

Daarnaast heeft hij ondertussen een behoorlijk aantal boeken gepubliceerd, waaronder Out! waarin achthonderd beroemde homo’s, lesbo’s en biseksuelen worden geportretteerd en Out im Kino, dat zo’n duizend speelfilms en documentaires uit alle tijden en alle genres met een homo- of lesbo-thematiek nader belicht. Hij schreef ook een boek over de Berlijnse pornoproducent Cazzo Film, dat in 2000 verscheen.

De tien jaar oudere kunstenaar Rinaldo Hopf is ook in Nederland geen onbekende. In 2004 toonde hij zijn Golden Nudes bij Galerie Faubourg in Amsterdam en tien jaar later stond zijn werk centraal op de eenmansexpositie Posing for Karma bij de Groningse Galerie MooiMan. In 2017 was hij Artist-in-Residence in Tom House te Los Angeles, de woning waar Tom of Finland het laatste decennium van zijn leven woonde. Hier wordt het erfgoed van Tom of Finland levend gehouden en het huis is te omschrijven als een blijvend eerbetoon aan het verbazingwekkende oeuvre van de kunstenaar en zijn radicale visie van een vooroordeelloze homo-erotische seksualiteit.

Al voordat Hopf in Tom House woonde had een verzamelaar het portret dat hij ooit van Tom maakte aan het huis geschonken, waar het prominent in het trappenhuis wordt getoond. Hij was namelijk al vroeg een bewonderaar van Tom’s werk, zoals hij in een interview bekent: “Toen ik zijn stripboekjes over Kake voor het eerst ontdekte in een pornowinkel, wonden ze me heel erg op. Ik gebruikte ze als afrukblaadjes. Ik ben geobsedeerd door grote pikken en die zijn precies wat Tom bood. Langzamerhand ontdekte ik de artistieke waarde achter de seksuele inhoud - net als vele anderen.”

Hopf’s bewondering voor Tom’s werk en zijn verblijf in diens laatste woning zullen er zeker toe hebben bijgedragen dat de veertiende aflevering van Mein schwules Auge geheel in het teken van de Finse meester staat. Het is de eerste uitgave van het jaarboek die geheel tweetalig (Duits en Engels) is. Het boek bevat werken van meer dan honderdtwintig kunstenaars en schrijvers uit de gehele wereld. De redacteuren vonden het namelijk belangrijk een brug te bouwen tussen de continenten Europa en Amerika en de zustersteden Berlijn en Los Angeles. Dit nummer kan worden gezien als een verkenning van de geschiedenis, ontwikkeling en invloed van de kunstenaar Tom of Finland door zowel eerbetonen als meer kritische analyses.

Ook wordt een blik geboden op de enorme rijkdom aan erotische kunst en cultuur die door de in 1984 opgerichte Tom of Finland Foundation wordt geconserveerd, beschermd en gepropageerd.

Tom of Finland werd op 8 mei 1920 als Touko Valio Laaksonen in het zuidwesten van Finland geboren. Zijn ouders waren beiden in het onderwijs werkzaam. Al rond zijn twintigste begon hij met het maken van erotische tekeningen, die vooral waren geïnspireerd door de arbeiders die hij vanaf zijn kindheid had bewonderd.

Aanvankelijk hield hij deze tekeningen verborgen, maar tegen de tijd dat hij het leger in moest vernietigde hij ze zelfs. Na de oorlog pakte hij zijn oude hobby echter weer onverdroten op. Een belangrijke invloed op Tom’s ontwikkeling was zijn kennismaking met het werk van de Amerikaanse schilder George Quaintance (1902-1957) in de pagina’s van het tijdschrift Physique Pictorial. Dit was in 1951 voor het eerst verschenen onder redactie van de fotograaf Bob Mizer.

Het hoofdbestanddeel van dit tijdschrift vormden foto’s van aantrekkelijke, enigszins gespierde jongemannen, van wie de edele delen waren bedekt door een “posing strap.” Vaak ook waren de modellen uitgedost in antieke, mythologische kostuums. Door deze maatregelen konden de censoren ervan worden overtuigd dat het tijdschrift een bijdrage leverde aan de kennis van de geschiedenis en de mythologie van de Westerse beschaving.

De schilder Quaintance, die zelf een gepassioneerde bodybuilder was, paste zich grotendeels aan deze beeldtaal aan. Op zijn schilderijen vereeuwigde hij gespierde jonge mannen tegen een “mythologische” achtergrond, die kon lopen van het Wilde Westen tot een klassiek Romeins badhuis (in ieder geval volgens de titel, want wie het schilderij bekijkt zal constateren dat het eigenlijk net zo goed een mannenzwembad in Quaintance’s Amerika kan zijn).

Hoewel de censuur - en de “goede zeden” van die dagen - een ruime distributie van Physique Pictorial niet mogelijk maakte, was het tijdschrift vanaf het midden van de jaren vijftig toch in enkele Europese hoofdsteden beschikbaar.

Toen vrienden Touko in 1955 of 1956 enkele exemplaren lieten zien, ging een nieuwe wereld voor hem open. “Ik kon mijn ogen niet geloven! Hoe kon iemand [Quaintance] zo naturalistisch afbeeldingen van aantrekkelijke mannen schilderen! Ik wilde leren zoiets als dat te doen!,” verklaarde hij later.

Hoewel hij aanvankelijk dus enige twijfels had of hij in de voetsporen van Quaintance kon treden, pakte hij aan het eind van 1956 al zijn moed tezamen en stuurde enkele tekeningen aan Mizer, die prompt werden geaccepteerd. Mizer bedacht ook het pseudoniem, want Touko Laaksonen was voor Amerikaanse tongen onuitspreekbaar en bovendien was een zekere mate van anonimiteit in die dagen zeker geen overbodige luxe. In het voorjaar van 1957 verscheen Physique Pictorial met een tekening van Tom op het omslag en vanaf dat moment nam zijn carrière een ongekende vlucht.

In de loop der jaren heeft hij natuurlijk ook vele andere kunstenaars geïnspireerd. In de collectie van de Tom of Finland Foundation zijn werken te vinden van vele kunstenaars die op de een of andere wijze een verbinding met Tom hadden. In een interview met Jamison Karon vertelde Rinaldo Hopf dat hij tijdens zijn verblijf in Tom House vaak ’s nachts de verzameling aan een nader onderzoek onderwierp: “In de lades van de bibliotheek vond ik een een wilde mix van kunstwerken, van posters tot prenten tot originele tekeningen, van snoezige amateurfantasieën tot meesterwerken.”

Toen de plannen voor het aan Tom of Finland gewijde themanummer werden gemaakt stond het voor hem vast dat hij veel van deze werken in het boek wilde opnemen. Samen met Durk Dehner van de Tom of Finland Foundation werkte hij aan de selectie: “Hij is zo geestdriftig over de kunst en heeft verhalen over elke kunstenaar en elk afzonderlijk stuk in de verzameling! Hij vertelde me over de vriendschappen en liefdesaffaires tussen veel van de kunstenaars, en we waren het er beiden over eens dat dit de belangrijkste focus van de selectie zou zijn: de connecties.”

Behalve werk van andere kunstenaars bevat Mein schwules Auge natuurlijk ook een ruime selectie van Tom’s werk. “Het begint met de ontwikkeling van Tom’s werk: de collages die hij maakte met gevonden afbeeldingen uit kranten en tijdschriften en voorbereidende schetsen. (...) Durk opperde het idee om voorbeelden te tonen van alle technieken die Tom gebruikte, van het nemen van zijn eigen referentie-foto’s, tot pen en inkt tekeningen, tot de volledig voltooide meesterwerken,” aldus Hopf.

Na deze blik op Tom’s werk volgen de eerbetonen door andere kunstenaars en schrijvers: “We gaven verschillende schrijvers een selectie tekeningen van Tom om uit te kiezen voor de ontwikkeling van hun eigen verhalen.” Tot deze uitverkoren auteurs behoort onder andere de Duitse striptekenaar Ralf König. Het meest uitnodigende van deze aflevering van Mein schuwles Auge blijft echter de grote selectie aan kunst en foto’s.

De liefhebber kan genieten van werken door traditierijke fotografen van Peter Berlin tot Jim French (Colt Studios), van schilders van George Quaintance tot Rinaldo Hopf, en van tekenaars van Tom of Finland tot de Japanner Gengoroh Tagame. Daarnaast zijn ook werken opgenomen van hedendaagse kunstenaars als Stuart Sandford, Florian Hetz and Slava Mogutin en van “outsider artists” Rex en The Hun, die Tom’s iconografie vaak nog een stap verder namen.


Rinaldo Hopf & Axel Schock (red.), Mein schwules Auge / My Gay Eye: Das Jahrbuch der schwulen Erotik 14/15: Tom of Finland Foundation Special, Tübingen: konkursbuch Verlag, 2018, 400 blz., ISBN 9783887699444, in Nederland onder andere te koop bij Galerie MooiMan, Groningen, www.mooi-man.nl.
 



 










GERELATEERDMEER VAN XAVIER VAN BEESD

Homokunstjaarboek brengt hommage aan Tom of Finland

Xavier van Beesd, in Theater, Kunst & Expo op 01 maart 2019
Reageren? Jouw reactie:

Je naam:
Email (wordt niet getoond):
min. 15 karakters, geen links of html svp














Rubrieken:








In het nieuwste nummer, Gay News 336, augustus 2019














Meer uit Theater, Kunst & Expo
Meer uit nummer 330
Meer van Xavier van Beesd





t Mandje


Fun and respect since 1927

meer info |visit


La Demence


Guide to better and more glamourous gay clubbing!

meer info |visit















bottom image




Entire © & ® 1995/2019 Gay International Press & Stichting G Media, Amsterdam. All rights reserved.
Gay News ® is een geregistreerde merknaam. © artikelen Gay News; duplicatie niet toegestaan. Opname uitsluitend na schriftelijke toestemming van uitgever, met verplichte bronvermelding gaynews.nl. Door derden overgenomen artikelen worden in rekening gebracht, en zo nodig geincasseerd. Gay News ISSN: 2214-7640, ISBN 8717953072009. Gay News op Wikipedia.
Volg Gay News:
Twitter Issuu
RSS RSS Editors
zelfstandige Escortboys

CMI
Neem contact op
Abonneren
Adverteren






© 1995/2019 Gay News ®, GIP/ St. G Media