Back to Top
Woensdag 23 Aug
85954 users - nu online: 1493 people
85954 users - nu online: 1493 people login
VAN ONZE EDITORS
Printervriendelijke Pagina  
Gilbert Baker, ontwerper van de regenboogvlag

door Rob Blauwhuis in Historie & Politiek , 16 mei 2017


Op 31 maart overleed Gilbert Baker in zijn huis te New York. Hij was vijfenzestig jaar. “De doodsoorzaak is een hypertensitieve en atherosclerosische hart- en vaatziekte,” verklaarde Julie Bolcer als woordvoerder van het kantoor van de lijkschouwer te New York, waarmee ze een beroerte aanduidde. Baker heeft zich vooral een plaats in onze geschiedenis veroverd omdat hij in 1978 de regenboogvlag ontwierp.

Gilbert Baker & President Obama, 2016

Gilbert Baker werd op 2 juni 1951 geboren in Chanute in de Amerikaanse staat Kansas en bracht zijn kinder- en jeugdjaren door in Parsons in dezelfde staat. Zijn grootmoeder was de eigenares van een winkel voor damesmode en de jonge Gilbert was al vroeg gefascineerd door kleding en stoffen, maar in het conservatieve, kleinsteedse klimaat waarin hij opgroeide werd hem niet de mogelijkheid geboden te leren naaien.

In 1970 verliet Baker Kansas om in het leger te dienen. Het was een gelukkige beschikking van het lot dat hij in San Francisco werd gestationeerd, waar de homorechtenbeweging steeds luidruchtiger van zich begon te laten horen. “We zijn niet langer in Kansas” moet hij hebben gedacht na zijn eervolle ontslag uit het leger en “nadat ik me eindelijk volledig had vrijgemaakt van mijn Kansas-achtergrond, was het eerste dat ik deed het aanschaffen van een naaimachine,” vertelde hij ooit in een interview, waaraan hij als reden toevoegde: “Omdat het 1972 is en ik er elke seconde moet uitzien als Mick Jagger en David Bowie.”

Al snel raakte hij betrokken bij de homorechtenbeweging. In 2015 herinnerde hij zich in een interview met Michelle Millar Fisher van het Museum of Modern Art te New York, dat net de originele vlag aan de collectie had toegevoegd: “Ik was een grote travo in het San Francisco van de jaren zeventig. Ik wist hoe ik moest naaien. Ik was op de juiste plaats op het juiste moment om het ding te maken dat we nodig hadden. Een vlag begint met enig weefsel in de wind. Ik wist hoe ik moest naaien - zoals ik zei, dat kwam doordat ik een travo was, die zich de kleding die ik aantrekkelijk vond niet kon veroorloven en dus alles zelf moest maken. Dat vertaalde zich, omdat ik in San Francisco was in de vroege jaren zeventig, in het zijn van de gozer die spandoeken maakte voor protestbetogingen. Mijn ambacht werd mijn activisme.”



In San Francisco raakte Baker in 1974 bevriend met Harvey Milk, die in 1972 vanuit New York naar de hippiestad in Californië was verhuisd, waar hij politiek actief was en in 1977 tot gemeenteraadslid werd verkozen. Na elf maanden in deze functie gediend te hebben, waarin hij onder andere verantwoordelijk was voor een strenge regelgeving over homorechten in de stad, werd hij op 27 november 1978 samen met burgemeester George Moscone vermoord door Dan White.

In zekere zin was Harvey Milk medeverantwoordelijk voor het ontstaan van een Pride-vlag, want, zoals Baker in het MoMA-interview vertelde: “Hij droeg een werkelijk belangrijke boodschap uit over hoe belangrijk het was om zichtbaar te zijn, hoe belangrijk het was uit de kast te komen, en dat was op zichzelf het belangrijkste dat we moesten doen. Onze taak als homo’s was het om uit de kast te komen, zichtbaar te zijn, om in de waarheid te leven zoals ik zeg, om het liegen af te leggen. Een vlag paste werkelijk bij die missie, omdat die een manier is om onze zichtbaarheid duidelijk te proclameren, of te zeggen: ‘Dit is wie ik ben!’”

Clive JonesIn een herdenkingsartikel over Baker in de Bay Area Reporter vertelt Clive Jones, vriend van Baker, mede-activist en auteur van de eind vorig jaar verschenen memoires When We Rise: My Life in the Movement: “Er was toentertijd werkelijk een openbaar gesprek gaande over de noodzaak van een symbool.” Eén van de opties, zo memoreert Jones, was de Griekse letter lambda, maar “mensen zeiden: ‘Wat betekent dat?’ Niemand wist dat werkelijk. Ik weet nog steeds niet werkelijk het antwoord daarop.”

In de jaren zeventig werd vooral de roze driehoek als teken van trots gebruikt, maar die verwijst naar zeer specifieke gebeurtenissen, namelijk de concentratiekampen van de nazi’s en daarmee naar vervolging en onderdrukking. “Die kwam van zo’n gruwelijke plaats van moord en holocaust en Hitler,” verzuchtte Baker in het MoMA-interview: “We hadden behoefte aan iets moois, iets dat van ons was. De regenboog is zo perfect omdat die goed past bij onze diversiteit wat betreft ras, geslacht, leeftijden, al dat soort dingen. Plus, het is een natuurlijke vlag - hij komt uit de lucht.”

Milk heeft nog kort voor zijn vermoording gezien dat dit teken van trots op 25 juni 1978 tijdens de Gay Freedom Day Parade in San Francisco werd ingezet, want Baker liet het niet bij woorden, maar zette zich met dertig vrijwilligers aan het werk in het Gay Community Center te San Francisco om de eerste twee vlaggen te naaien. De oorspronkelijke uitvoering had acht kleuren, die in Baker’s ogen allemaal een betekenis hadden: felroze voor seks, rood voor leven, oranje voor geneeskracht, geel voor zonlicht, groen voor natuur, turkoois voor kunst, blauw voor harmonie en violet voor karakter.

De locatie waar dit symbool voor de eerste maal werd gelanceerd was heel bewust gekozen, zo vertelde Baker aan Michelle Millar Fisher: “Toen de vlag werkelijk werd gehezen, was het erg belangrijk dat we die - er waren er twee - hezen op het United Nations Plaza [in het centrum van San Francisco]. We kozen de geboorteplaats heel zorgvuldig uit [...]. Dat was weloverwogen - zelfs in die dagen was mijn visie en de visie van zovelen van ons dat dit een wereldwijde strijd was en een wereldwijd belangrijke mensenrechtenkwestie.”

Langste regenboogvlag ter wereld

Toen Baker na de succesvolle lancering de Paramount Flag Company benaderde om de vlag commercieel te produceren, bleek dat de roze stof te zeldzaam en te exclusief en daarmee te duur was om voor massaproductie in te zetten. Voor de Gay Freedom Day Parade van 1979 verdween ook de indigoblauwe-baan want het organisatiecomité wilde de kleuren in twee vlaggen splitsen zodat die aan twee zijden aan de straat opgehangen konden worden. De uit zes banen bestaande vlag veroverde stormenderhand eerst San Francisco en vervolgens de wereld en tegenwoordig is dit symbool niet meer uit onze wereld weg te denken.

In 1994 verhuisde Baker, die overigens nooit rechten op het ontwerp heeft laten gelden, naar New York City, waar hij tot zijn overlijden woonachtig was en waar hij zijn creatieve en activistische bezigheden voortzette. In het jaar dat hij zich in New York vestigde vervaardigde hij de tot op dat moment grootste regenboogvlag ter wereld om het vijfentwintig-jarig jubileum van de Stonewall-rellen te vieren. Om het vijfentwintig-jarig bestaan van zijn eigen creatie luister bij te zetten, maakte hij in 2003 een vlag die van zee tot zee strekte, namelijk van de Golf van Mexico naar de Atlantische Oceaan bij Key West. Maar belangrijker dan deze wereldrecords is het universele symbool voor eenheid in verscheidenheid dat zijn werkelijke erfenis is.
 



 









Rubrieken:


















Meer uit Historie & Politiek
Meer uit nummer 309
Meer van Rob Blauwhuis





De Slaunge


The best premium massage in Amsterdam

meer info |visit


Dirty Dicks


Well-know great leather & cruise bar

meer info |visit















bottom image




Entire © & ® 1995/2017 Gay International Press & Stichting G Media, Amsterdam. All rights reserved.
Gay News ® is een geregistreerde merknaam. © artikelen Gay News; duplicatie niet toegestaan. Opname uitsluitend na schriftelijke toestemming van uitgever, met verplichte bronvermelding gaynews.nl. Door derden overgenomen artikelen worden in rekening gebracht, en zo nodig geincasseerd. Gay News ISSN: 2214-7640, ISBN 8717953072009. Gay News op Wikipedia.
Volg Gay News:
Twitter Issuu
RSS RSS Editors
zelfstandige Escortboys

CMI
Neem contact op
Abonneren
Adverteren






© 1995/2017 Gay News ®, GIP/ St. G Media