Back to Top
Donderdag 22 Aug
86352 users - nu online: 1297 people
86352 users - nu online: 1297 people login
VAN ONZE EDITORS
Share:





lengte: 7 min. Printervriendelijke Pagina  
Het universum vol mannenpracht van een excentriek, subversief genie


door Julien Beyle in Historie & Politiek , 28 juni 2013

This article is also available in English
lengte: 7 minuten


Medio mei vond bij galerie Au Bonheur du Jour te Parijs de vernissage plaats van de tentoonstelling Jean Boullet: Passion et Subversion, waarop schilderijen, tekeningen, boeken en brieven te zien zijn van de Franse kunstenaar wiens werk een hoog homo-erotisch gehalte heeft. Deze duurt nog tot 20 juli.

Hierbij verscheen een 320 pagina’s tellende, gelijknamige publicatie.

Jean Boullet (1921-1970) was een subversief genie met een buitengewone persoonlijkheid, opwindend, fascinerend en met een voorkeur voor allerlei vormen van abnormaliteit. Lang voordat het in het (homosuele) modebeeld min of meer geaccepteerd was, ging hij al in een compleet lederen outfit gekleed; zijn lichaam was bedekt met tatoeages, inclusief een adelaar op zijn rug, waarvan de vleugels leken uit te slaan als hij zijn armen optilde. Hij was trots op zijn homoseksualiteit en op zijn kennis van alles wat naar het bizarre zweemde en ging daarbij zover dat hij niet ongenegen was een voorkeur te geven aan minnaars met anatomische eigenaardigheden.

Boullet was zich al vroeg van zijn gelijkgeslachtelijke voorkeur bewust. Rond zijn veertiende schreef hij in een notitieboekje hoe zeer hij in de ban was geraakt van het zon-gebruinde lichaam van een tuinman: “Ik herinner me hem nog steeds precies zoals hij was. Zijn massieve handen, zijn veel te welgevormde lippen, zijn overontwikkelde spieren en zijn gescheurde kleren waren de oorzaak van sterke gevoelens die niet konden worden ontkend.”

Zijn gouden tijd als kunstenaar beleefde Boullet gedurende het eerste decennium na de Tweede Wereldoorlog. “Eind jaren vijftig werd hij rijk nadat zijn ouders waren overleden (zijn vader door zelfmoord middels ophanging). Hij kocht een landgoed aan de Loire en onderging begin jaren zestig een facelift. Sindsdien is het volgens veel vrienden nooit meer goed gekomen,” schreef Gert Hekma in zijn artikel “De geile schooiertjes van Jean Boullet” in Gay News 110, oktober 2000.


Vliegende tapijten en fraaie gozers

Zijn eerste tekeningenboek Tapis Volants verscheen in 1945 bij de gerenommeerde uitgeverij Flammarion in een oplage van 427 exemplaren en met een in facsimile gereproduceerd voorwoord door Jean Cocteau. Dat juist Cocteau dit werk van zijn goedkeuring voorzag is aan de ene kant niet verwonderlijk omdat Boullet’s werk vaak wordt aangezien voor dat van zijn oudere mentor. Aan de andere kant is het ook een beetje vreemd omdat Boullet in een oorlogsdagboek zijn verachting voor hypocrisie kenbaar had gemaakt en daarbij onder andere Cocteau hekelde omdat die weigerde zijn erotische tekeningen openlijk als zijn werk te erkennen.

Hoewel de tekeningen in Tapis Volants in vergelijking met later werk van Boullet tamelijk decent zijn, kreeg het boekje een bijtende recensie in Je suis partout, waarvan de hysterische homofobie afspat: “En hier zijn Guy, Michel, Eymard en enkele dandyeske dokwerkers, en kleine matrozen en zo verder en zo voort, en mietjes en overal als een obsessie, een welbekend gezicht: de gelaatstrekken van Madame Cocteau... Deze arme misvormde smoelen, deze decadente gezichten, deze door de liefde verlaten nichten met hun lange amandelvormige ogen en vermoeide monden, week van het zuigen van God weet wat!” (Met Madame Cocteau wordt overigens niet de moeder van de kunstenaar bedoeld.)

De tekeningen in Tapis Volants zijn zeer schetsmatig en daardoor niet uitzonderlijk expliciet. Als deze bespreking daadwerkelijk betrekking heeft op Tapis Volants (de opsomming erin lijkt niet in overeenstemming met de oriëntaalse sfeer (vliegende tapijten!) van de tekeningen uit het boekje voor zover ik die ken) dan moet de recensent zich nog veel meer hebben opgewonden als hij 1951 één van de honderdvijftig exemplaren van Les Beaux Gars in handen had gekregen. Dit is namelijk veel openlijker homo-erotisch, al was het maar omdat het boekje begint - zoals wordt vastgesteld door de bibliofiel die het blog Bibliothèque Gay schrijft - “met 8 pagina’s die korte citaten bevatten over de liefde voor jongens. De auteurs zijn hoofdzakelijk auteurs uit de antieke oudheid, maar men vindt er tussen ook Shakespeare, Goethe, Verlaine, etc. en zelfs, zeer verbaasd, Charles Darwin. Vervolgens zijn er 27 platen die tekeningen van jonge mannen bevatten, een ware hymne op de mannelijke schoonheid.”

Min of meer dezelfde opzet heeft Antinoüs, dat drie jaar later verscheen in de iets ruimere oplage van 500 exemplaren, en dat de Bibliothécaire Gay beschouwt als “één van de allermooiste werken van Jean Boullet.” Ook dit werk begint met een vijftal pagina’s met citaten over de jongensliefde, “voornamelijk de Grieken, maar men treft er ook Jean-Jacques Rousseau, Sade en Japanse en Arabische auteurs aan.” Antinoüs is “een verzameling tekeningen over de glorie van de mannelijke schoonheid, jonge mannen vooral van de soort straatgozer of slechte jongen. Er zijn ook enkele afbeeldingen van adolescenten. De inhoud van het werk heeft geen directe verbinding met de titel, maar zoals men weet werd Antinoüs hevig geliefd door [keizer] Hadrianus en vertegenwoordigt hij de klassieke mannelijke schoonheid, object van een vertwijfeld verlangen bij de rijpere man.”


Aan de vergetelheid ontrukt

Het opvallende van Boullet’s carrière is, dat hij zijn voorkeur voor mannelijke schoonheid niet alleen uitleefde in publicaties die waarschijnlijk min of meer op een ondergrondse homomarkt waren gericht, maar ook in illustraties voor het werk van meer gevestigde en zelfs tot de literaire top behorende auteurs als Ovidius, Dante, Shakespeare, Victor Hugo en Verlaine, hoewel deze illustraties tijdens Boullet’s leven grotendeels ongepubliceerd gebleven lijken te zijn en door Nicole Canet van Au Bonheur du Jour aan de vergetelheid werden ontrukt.

Door zijn relatief vroege dood in 1970, een jaar na de Stonewall-rellen, heeft Boullet niet de mogelijkheid gehad zijn carrière zakelijk op een professioneler niveau te brengen in een decennium waarin de homobevrijding rasse schreden vooruit maakte, zoals bijvoorbeeld Tom of Finland - die een jaar ouder was - en Etienne dat hebben gedaan. Zijn werk werd dan ook pas in de jaren negentig “herontdekt,” aanvankelijk met een selectie uit zijn softcore-tekeningen, die in 1992 verscheen als eerste deel in de reeks Der Mann in der Kunst van Janssen Verlag te Berlijn.

Dit boek bevat echter amper informatie over de kunstenaar of de herkomst van het opgenomen werk. Voor wie meer over de vervaardiger van deze liefdevolle afbeeldingen van “schooiertjes, matrozen, en een enkele trotse flikker,” aldus Gert Hekma, wilde weten, kwam het dan ook geroepen dat Denis Chollet in 1999 de biografie Jean Boullet: Le Précurseur publiceerde. Bovendien besteedde Thomas Waugh in 2002 aandacht aan Boullet in Out/Lines: Underground Gay Graphics Before Stonewall. Hij publiceerde echter niet alleen als eerste enkele hardcore tekeningen, maar ook een essay over Boullet’s leven en werk, waardoor daarop meer licht werd geworpen voor mensen die het Frans niet beheersen. Het afgelopen decennium heeft vooral Nicole Canet zich als strijder voor Boullet’s reputatie opgeworpen, waarvan de huidige expositie en het gelijknamige boek de jongste uitingen zijn.


Mysterieus overlijden in Algerije

Het is overigens de vraag of Boullet zelf de juiste instelling had gehad om zijn creativiteit een zakelijke onderbouwing te geven, want zoals Gert Hekma in 2000 in Gay News schreef: “Eind jaren zestig stevende hij op de ondergang af. [...] Het was tijd voor een radicale breuk. Boullet verhuisde naar Algerije. Juist op het moment dat zijn camp voorkeur voor slechte smaak op instemming kon gaan rekenen, verkaste hij naar een wereld waar hij opnieuw anti-conformist kon zijn. Het was ook een plek waar hij als de oude nicht die hij helemaal niet wilde zijn, nog volop kon genieten van mooie jongens. Zijn biograaf heeft over die laatste periode weinig te vertellen. De schilder verdiende wat geld met portrettekeningen maar veel kan dat in een arm land als Algerije niet zijn geweest.

Zijn einde vond hij aan een boom in Constantine. Chollet weet niet of het moord, zelfmoord dan wel een uit de hand gelopen seksspelletje was. Hij doet het met speculaties vanuit een ver en veilig Parijs. Niets wijst erop dat hij ter plekke met getuigen heeft gesproken of politie-archieven heeft ingezien. Zo stierf Boullet een dood die helemaal paste bij zijn tumultueuze leven als ouderwetse leernicht die viel op gevaarlijke jongens. Van zijn plaatjes weten we dat executies Boullet fascineerden. Vrienden herinneren zich dat hij met passie sprak over de seksuele opwinding van gehangenen. Zijn laatste daad was mogelijk een seksuele zelfmoord waarin hij zijn onvrede met een leven voorbij een veelbelovende jeugd combineerde met een ultiem orgasme. Boullet stierf in stijl.”




De tentoonstelling Jean Boullet: Passion et Subversion duurt tot 20 juli 2013. Het gelijknamige boek bevat een voorwoord en teksten door Denis Chollet, telt 320 pagina’s en 323 illustraties, verscheen in een gelimiteerde oplage van 800 exemplaren en kost € 68,00.


Galerie au Bonheur du Jour
11 rue Chabanais
75002 Parijs
Geopend van dinsdag tot en met zaterdag, 14.30-19.30 uur
www.aubonheurdujour.net

 



 









GERELATEERDMEER VAN JULIEN BEYLE



dec 2018       




Het universum vol mannenpracht van een excentriek, subversief genie

Julien Beyle, in Historie & Politiek op 28 juni 2019
Reageren? Jouw reactie:

Je naam:
Email (wordt niet getoond):
min. 15 karakters, geen links of html svp














Rubrieken:








In het nieuwste nummer, Gay News 336, augustus 2019






RoB
Made in Amsterdam











Meer uit Historie & Politiek
Meer uit nummer 262
Meer van Julien Beyle





Man to Man


Cinema ticket valid all day
With darkroom!

meer info |visit


AA Boys


First class boys, home and hotelvisits

meer info |visit















bottom image




Entire © & ® 1995/2019 Gay International Press & Stichting G Media, Amsterdam. All rights reserved.
Gay News ® is een geregistreerde merknaam. © artikelen Gay News; duplicatie niet toegestaan. Opname uitsluitend na schriftelijke toestemming van uitgever, met verplichte bronvermelding gaynews.nl. Door derden overgenomen artikelen worden in rekening gebracht, en zo nodig geincasseerd. Gay News ISSN: 2214-7640, ISBN 8717953072009. Gay News op Wikipedia.
Volg Gay News:
Twitter Issuu
RSS RSS Editors
zelfstandige Escortboys

CMI
Neem contact op
Abonneren
Adverteren






© 1995/2019 Gay News ®, GIP/ St. G Media