| |
Gay Capital - Blijft Amsterdam een aantrekkelijke bestemming voor homotoeristen?
|
|  |  | | door Hans Hafkamp in Columns & Opinie , geplaatst op 08 mei 2006 |
Onlangs verscheen het verslag Onderzoek naar Amsterdam als gaytoeristische bestemming in de 21ste eeuw, dat de resultaten bevat van een door de Kenniskring Leisure Management van de Hogeschool InHolland gehouden enquête naar de vraag of de hoofdstad de komende jaren voor homo’s een aantrekkelijke vakantiestad zal blijven. De reikwijdte en het belang van dit onderzoek zijn echter algemener, zo stellen de initiatiefnemers. Bij de huidige veranderingen in de wereldeconomie, waarin de productie steeds meer naar lage-lonengebieden wordt verplaatst, lijkt het contact van mens tot mens voor de creatieve en innovatieve taken belangrijk te blijven en die zullen zich steeds meer concentreren in zogenaamde “creatieve steden.” Anders echter dan in de traditionele industrie, waarbij werknemers zich vestigden in de omgeving waar deze industrieën zich bevonden, zijn de creatievelingen veel meer geneigd zich te vestigen in steden waar zij zich op hun gemak voelen en waarheen de creatieve bedrijven hen dan volgen.
Voor de toekomstige economische bedrijvigheid van een stad is het dus belangrijk dat mensen met creatieve beroepen zich er thuis voelen. De Amerikaanse onderzoeker Richard Florida heeft gesteld dat voor de ontwikkeling van deze “creatieve steden” de “drie T’s van economische groei” belangrijk zijn, namelijk Technologie, Talent en Tolerantie. Eén van de aspecten die hierbij volgens Florida van belang is, is de “Gay Index” van een stad, omdat die een indicatie vormt voor de mate waarin een stad open en divers, dus tolerant is. “Op een bepaalde manier vertegenwoordigt homoseksualiteit het laatste onontgonnen gebied van diversiteit in onze maatschappij, en een stad die de homogemeenschap verwelkomt, verwelkomt dus allerlei soorten mensen,” aldus Florida. De mate waarin Amsterdam voor homo’s aantrekkelijk is, is in deze gedachtegang dus op niet eens zo lange termijn belangrijk voor de stedelijke economie als geheel.
Wie zijn oor in het Amsterdamse homowereldje te luisteren legt, hoort in dit verband geen al te optimistische geluiden. Alleen doemt meteen de vraag op waarom je je onderzoek dan in de eerste plaats richt op Amsterdam als toeristenbestemming. Voor iemand die een vakantie plant spelen andere factoren een rol dan voor iemand die zich in een stad wil vestigen en het zou dus best zo kunnen zijn dat een stad wel aantrekkelijk is om in te wonen en werken, maar niet om vakantie te vieren (of omgekeerd). Deze vraag wordt echter in het onderzoeksverslag niet opgeworpen en dus zeker niet beantwoord. Toch geeft een aantal uitkomsten wel indicaties voor de mate van homovriendelijkheid van Amsterdam, ook omdat niet alleen toeristen zijn ondervraagd, maar zelfs een veel grotere groep bewoners. Vreemd is dat in dit onderzoek geen enkele plaats is ingeruimd voor niet in Amsterdam wonende Nederlandse homo’s, terwijl de ervaring leert dat velen van deze groep Amsterdam zeer regelmatig voor één of meer dagen bezoeken en dat Amsterdam hen dus kansen biedt die ze in hun eigen woonplaats niet vinden.
Teruglopend toerisme
De onderzoekers onderbouwen wat we eigenlijk al wisten, namelijk dat het aantal homotoeristen de laatste jaren gedaald is. 2001 was voor het internationale toerisme naar Amsterdam in het algemeen een topjaar, waarna in 2002 en 2003 door allerlei oorzaken een aanzienlijke teruggang te zien was. Uit statische gegevens blijkt echter dat het algemene toerisme naar Amsterdam in 2004 een duidelijk herstel liet zien en zelfs omvangrijker was dan in het topjaar 2001. Hoewel over de aantallen homotoeristen geen harde cijfers beschikbaar zijn, zijn de indicaties zeer sterk dat deze opleving niet voor het homotoerisme geldt. De vraag is: waarom? Het antwoord op deze vraag had vooral gegeven kunnen worden door toeristen die Amsterdam niet (meer) bezoeken. Helaas bleek juist deze groep moeilijk te achterhalen. De onderzoekers hadden vooraf gesteld dat er voor deze groep een minimale respons van 50 moest zijn om de resultaten bruikbaar te laten zijn, wat met negen respondenten bij lange na niet werd gehaald. Hierdoor is niet duidelijk in hoeverre bij hun keuze Amsterdam niet (meer) te bezoeken niet-beïnvloedbare factoren, zoals het klimaat, een rol spelen. En dat is juist een belangrijk gegeven in dit tijdvak waarin de acceptatie van homoseksualiteit in veel Europese steden rasse schreden vooruit heeft gemaakt, waardoor Amsterdam niet langer een monopolie op tolerantie heeft.
Ook doen de opstellers van het rapport geen enkele poging te analyseren in hoeverre de alleen in het voorbijgaan genoemde “Wet van de remmende voorsprong” een onontkoombare invloed op de ontwikkeling het Amsterdamse homotoerisme heeft, terwijl iedereen weet dat een net ontdekte bestemming veel spannender is dan een stad waar onze voorgangers decennia geleden al heengingen om vakantie te vieren en hun lusten bot te vieren.
De toeristen die Amsterdam nog wel aandoen, blijken over het algemeen positiever over de stad dan de bewoners. Zo is het opvallend dat de kenschets “sleets” voor het Amsterdamse homoleven door 11% van de toeristen wordt aangekruist en door maar liefst 26% van de inwoners. Wie echter vervolgens in beschouwing neemt dat 41% van de Amsterdamse respondenten tussen de 31 en 40 jaar oud is en zelfs 49% ouder dan 40, kan deze percentages enigszins in perspectief zetten. Misschien zegt dit namelijk minder over de daadwerkelijke kwaliteit van het homo-aanbod dan over de mate van geblaseerdheid van de respondenten. Dit geldt ook voor het hoge percentage inwoners dat meent dat Amsterdam tien jaar geleden voor homo’s meer te bieden had dan tegenwoordig. Natuurlijk is het waar dat grote, spraakmakende disco’s als de iT en de Roxy waarschijnlijk definitief tot het verleden behoren, maar het nare van dit soort, vooral cijfermatig onderzoek (het rapport barst van de statistieken) is dat subjectieve factoren daarin eigenlijk geen plaats krijgen. Het is daarom ook jammer dat de onderzoekers deze gegevens niet verder naar leeftijdscategorieën hebben uitgesplitst. De respondenten waren tien jaar geleden jonger, “dus” aantrekkelijker en misschien menen ze daarom wel dat er toen meer te beleven viel. Iedereen kent wel die oude nichten die aan de bar zitten te zeuren dat “vroeger” alles zoveel beter was, waarmee ze doorgaans niet meer bedoelen dan dat ze toen meer sjans hadden. De toeristen zijn namelijk over het algemeen redelijk tot goed te spreken over het homo-aanbod van Amsterdam.
Het belang van subjectiviteit
De onderwaardering van subjectieve factoren doet zich op meer plaatsen voelen. De onderzoekers melden een paar keer dat bijvoorbeeld het grote belang dat toeristen aan grootschalige evenementen lijken te hechten, misschien niet helemaal zuiver is omdat een deel van die toeristen tijdens Amsterdam Pride / Canal Parade werd ondervraagt.
 |
In verband met de waardering van de tolerantie in Amsterdam en bijvoorbeeld de mogelijkheid om hand-in-hand te lopen, maken ze echter geen melding van de met wereldwijde publiciteit omgeven molestatie van Chris Crain, die enige maanden eerder had plaatsgevonden en die rond diezelfde Gay Pride door de aanwezigheid van Crain weer werd opgerakeld. Hiermee wil ik aangeven dat een onderzoek als het onderhavige door alle tabellen zeer objectief lijkt, maar in principe toch niet meer dan een momentopname is.
Ook hadden sommige vragen wel iets scherper geformuleerd mogen worden. Zo is nu niet duidelijk of de percentages van mensen die vinden dat de Amsterdamse scene door drugs wordt “gedomineerd” negatief of positief geïnterpreteerd moeten worden, aangezien sommigen het feit dat in Amsterdam drugs kunnen worden gebruikt als plus-punt noemen, terwijl van een controlegroep heterotoeristen zelfs ruim 70% vindt dat de coffeeshops Amsterdam speciaal maken.
Het was dus duidelijker geweest als in deze vraag het “gedomineerd” was vervangen door “verpest,” wat naar ik vermoed is bedoeld.
Een groot gemis in dit rapport is het ontbreken van een omvangrijk afsluitend essay waarin de gepresenteerde statische data aan de hand van andere literatuur in een ruimere context worden geplaatst en geanalyseerd.
|
Dat neemt niet weg dat de twee partners in dit onderzoek, namelijk het Amsterdam Toerisme & Congres Bureau (ATCB) en het Stadsdeel Centrum, bij nadere bestudering van al deze gegevens belangrijke informatie in handen krijgen. Zo constateren de onderzoekers dat Amsterdam (tot voor kort?) op de algemene toeristische websites nog meldde: “De informatie over ‘Amsterdam voor gays en lesbians’ kunnen we u op dit moment helaas nog niet bieden. De volledige informatie is zo spoedig mogelijk beschikbaar.” De officiële websites van steden als Londen, Parijs en Berlijn besteedden op dat moment al prominent aandacht aan homo’s als doelgroep. En dat terwijl uit dit onderzoek blijkt dat toeristen zich tegenwoordig voornamelijk via internet oriënteren, en dat bijvoorbeeld nog maar 30% naar een reisgids grijpt.
Natuurlijk is het een geweldige oppepper om te lezen dat de aan Gay News gerelateerde website www.gayamsterdam.com door buitenlandse toeristen het meest wordt gebruikt. Maar het feit dat een particuliere, allereerst als hobby opgezette website een uiterst belangrijke informatiebron kan vormen, zegt toch iets over het belang dat de gemeente Amsterdam blijkbaar aan homotoeristen hecht. En dat homotoeristen voor de stedelijke economie belangrijker zijn dan absolute aantallen doen vermoeden, wordt in dit rapport nogmaals onderbouwd: homo’s komen vaker terug, blijven langer en besteden meer per dag. De combinatie van de laatste twee factoren betekent dat een homotoerist per bezoek 43% meer uitgeeft dan de gemiddelde buitenlandse toerist.
Voor de Amsterdamse economie is het dus belangrijk dat de gemeente en het homobedrijfsleven de handen ineen slaan en al het mogelijke doen om Amsterdam weer een aantrekkelijke bestemming voor homotoeristen te maken. Want de toeristen mogen dan momenteel nog wel overwegend positief over Amsterdam zijn, de kritische geluiden die de bewoners laten horen stellen in dat opzicht niet gerust. De onderzoekers menen namelijk dat toeristen in hun vakantiegedrag waarschijnlijk later reageren op ontwikkelingen in een stad en dat een mogelijke verklaring hiervoor kan worden gevonden in een informatieachterstand en een weerstand om een gevestigd positief imago aan te passen. En dat een homo-vriendelijk Amsterdam ook belangrijk is om de stad uiteindelijk in een “creatieve stad” te transformeren, is daarbij een bijkomend maar niet te onderschatten belang.
|
| |
|
Reacties:
|
Re: Re: Gay Capital - Blijft Amsterdam een aantrekkelijke bestemming voor homotoeristen?
|
door edo10 op 15 mei 2006 | Zaterdagavond (00.30) liep ik met een vriend op het Koningspelin richting Regulierdwarsstraat. Een (hindoestaans achtige ) jongen botste - bewust frontaal tegen mij aan en schold me uit voor homo. Mijn vriend trok zich een paar meter terug. De andere jongens zagen echter een politiewagen, waardoor ze verder liepen zonder dat er iets nog gebeurde. Maar dit is wel de realiteit van Amsterdam.
Agressiviteit en geen cameratoezicht. Waar zijn we mee bezig! |
Gay Capital - Blijft Amsterdam een aantrekkelijke bestemming voor homotoeristen?
|
|
|
 Reageer:
|
|
Eerder verschenen
